Necâtî Hangi Renk Olur? Renklerin Duygusal Çözümlemesi
İzmir’de sabahları kahve içip, deniz kenarında yürürken “Necâtî hangi renk olur?” diye düşündüm. Biliyorum, biraz garip bir soru gibi ama bazen böyle derinlere inmemiz gerekiyor, değil mi? Hani, her şeyin bir anlamı olmalı, o derin anlamlar… Ama durun, önce size bir şey itiraf edeyim: Ben de bazen her şeyi fazla düşünüyorum. Yani, otobüste ya da kafede otururken, birisi “Necâtî” diye bağırsa, ben de düşünmeden edemem: “Acaba bu isim bir renkle ilişkilendirilebilir mi?” Evet, bendeniz de bu kadar derin bir insanım!
Necâtî Kimdir, Ne Anlama Gelir?
Tabii önce, “Necâtî”nin kim olduğunu bir açıklayalım. Bu isim, Osmanlı döneminden kalan güzel bir edebiyat geleneğine sahip. Necâtî, Türk divan edebiyatının önemli isimlerinden birisi ve aynı zamanda bir şair. Ama dedim ya, ben bu tür şeyleri fazla düşünüyorum. Şimdi, bu soruyu bir adım ileriye taşıyorum: Necâtî ismi bir renk olsaydı, hangi renk olurdu? Kırmızı mı? Mavi mi? Yoksa yeşil mi? Hadi bunu biraz daha ciddiye alalım.
Renklerin Özelliklerine Göre Necâtî’yi Tanımlamak
Şimdi, mesela bir arkadaşım var. Adı Erkan. O her zaman Necâtî’yi kırmızı ile ilişkilendirirdi. “Niye?” diye sordum. “Çünkü kırmızı neyse ki cesur bir renktir, Necâtî de cesurdu, şairdi!” dedi. “Erkan, kırmızı sadece cesur değil, aynı zamanda romantik de bir renk, bakmadan sallama!” diye düşünüp, konuyu daha fazla açmamaya karar verdim. Ama bir yandan, evet, gerçekten de kırmızı, Necâtî gibi edebiyat dünyasında kendini cesurca ifade eden biri için uygun olabilir. Yalnız, burada biraz düşünmek lazım: Kırmızı biraz fazla iddialı bir renk değil mi? Hani çok dikkat çekici, insanın üzerine “ben buradayım” diyor. Necâtî’nin tarzı biraz daha zarif ve naifti sanki…
İç Sesim: “Hadi ya, kırmızı değil mavi olmalı.”
Burada kendi kendime şunu düşündüm: “Mavi çok daha sakin bir renk, Necâtî’yi temsil edebilir.” Sonuçta mavi deniz gibi derin, gökyüzü gibi engin bir renk, değil mi? Kendisini her zaman sade bir şekilde ifade etmeye çalışan, şiirlerinde derin anlamlar barındıran bir Necâtî, bence mavi olurdu. Hani, mavi hem ağırbaşlı hem de huzur veren bir renk. Yani Necâtî, bir anlamda duygusal derinliği olan bir şairdi ve bence mavi onun iç dünyasını en iyi yansıtırdı.
Ama tabii, burada bir gerçek var: Ben sadece kendi düşüncelerimle yola çıkıyorum. Erkan’ın da bir görüşü var, onun için de kırmızı. O yüzden Necâtî’nin rengini belirlemek öyle kolay değil. Hani, her şairin farklı bir bakış açısı olduğunu unutmayalım. Ama mavi bence Necâtî’yi taşıyacak renk.
Bir Kısa Diyalog: Mavi mi, Kırmızı mı?
Erkan: “Abi, mavi falan olamaz, Necâtî’yi kırmızıya yakın görmelisin. Şairin ateşi, cesareti var!”
Ben: “Ama Erkan, mavi daha sakin, huzurlu… Necâtî de böyle, sakin ama derin bir adam.”
Erkan: “Mavi, sakinliğin rengi, ama kırmızı cesaretin, aşkın rengi! Necâtî’nin aşkını gösteriyor!”
Ben: “Vallahi bak, kırmızı derken kalbimi kırıyorsun. Mavi derken ise biraz daha huzur buluyorum. Herkesin kendi rengi vardır, değil mi?”
Renklerin Psikolojik Etkileri Üzerine Birkaç Söz
Şimdi bu kadar renk konuştuk ama biraz da psikolojik açıdan bakalım. Hani, her renk farklı bir duygu uyandırır ya… Mavi, sakinlik, huzur ve dinginlik verirken, kırmızı cesaret, tutku ve bazen de öfke uyandırabilir. Necâtî bir şair olarak her iki duyguyu da hissedebilir, ama genelde şiirlerinde sakinliği ve içsel derinliği daha fazla öne çıkardı. Bu yüzden mavi, ona en yakın renk olabilir. Ama bir yandan da Erkan haklı; kırmızı da, Necâtî’nin içindeki tutkulu tarafı yansıtıyor olabilir.
İşte bu noktada, renklerin sadece birer sembol olmadığını fark ediyorum. Aynı şekilde, Necâtî’nin şiirlerinde de olduğu gibi, bir şeyin ne kadar derin olduğunu anlamak, bazen sadece bir renk seçmekten daha fazlasını gerektiriyor. Bir şiir gibi, renk de bazen çok katmanlı olabilir.
Sonuç Olarak: Necâtî Hangi Renk Olur?
Sonuç olarak, Necâtî hangi renk olur sorusunun cevabı bence şu: Hem mavi, hem kırmızı! Bir tarafta derinlik ve sakinlik, diğer tarafta cesaret ve tutku. Necâtî, hem içsel dünyasında huzuru arayan hem de bir şair olarak cesurca sesini duyuran bir isim. O yüzden, bir renk seçmek, onu tam olarak yansıtmak mümkün değil. Belki de her renk onun içinde bir şekilde var. Belki de her zaman biraz mavi, biraz kırmızı! Hangi rengi seçerseniz seçin, önemli olan onun duygusal dünyasına dair bir şeyler yakalamış olmanız. Şairin de dediği gibi, “Renkler de birer şiir, ne kadar derinse, o kadar anlamlı.”