Kategori: Makaleler

Arı Yemi Nedir? Mühendislik ve İnsan Duygusuyla Bakış Arı yemi, bu dünyada baldan çok daha karmaşık bir şey. Hem mühendislik gözüyle, hem de insanî açıdan bakıldığında çok farklı bir yer kaplıyor. Konya’da bir yaz akşamı, arıların uğuldamaları arasında yürürken, aklıma bu soruyu sordum: Arı yemi nedir? Hemen bir tarafım analitik bakış açısıyla çözüm aramaya başlarken, diğer tarafım da “Bunu daha insani bir açıdan mı görmek gerek?” diye düşündü. Hadi gelin, bu soruyu birkaç farklı bakış açısıyla inceleyelim. — Arı Yemi Nedir? Mühendislik Perspektifiyle Bir İnceleme İçimdeki mühendis hemen devreye giriyor: “Arı yemi, temel olarak arıların beslenmesi için üretilen yapay bir…

Akvaryum Işığı Kapatılır Mı? Bazen, bir evin en sessiz köşesinde, bir akvaryumun ışığının yanıyor olmasıyla bir dünya değişir. Kayseri’deki küçük evimde, günler birbirine benzer şekilde geçerken, akvaryumun ışığı ve o anlık huzur, bana çok şey anlatıyordu. İçinde kaybolduğum, saatlerce sadece bakarak düşüncelerimi toparladığım o mavi ışık, benim için bir anlam taşımaya başlamıştı. Ama bir gün, o ışık kapatılmalı mıydı? O an, tam anlamıyla kaybolduğum o huzurlu dünyayı kaybetmek, içimde ne tür duygular uyandırdı, işte bunu anlatmak istiyorum. 1. Bir Gün, Bir Karar: Işık Kapalı, Dünya Kapanmış Gibi O gün akşam üstü, dışarıda hafif bir yağmur yağıyor ve evde yalnızım. Akvaryumumun…

Hayattan Bıkmış İnsana Ne Denir? — Bir Kaynak Kıtlığı Perspektifi İnsanın fırsatlar, seçimler ve sınırlı kaynaklar üzerine düşünmesi sadece bir akademik alana ait değildir; günlük yaşamımızın özüdür. Kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen herhangi bir insan — ister bir ekonomist, ister bir sanatçı, ister sıradan bir birey olsun — bazen “hayattan bıkmış” hissedebilir. Hayattan bıkmış insan, ekonomik düşüncede, seçenekler arasında karar verirken karşılaşılan negatif marjinal fayda, psikolojik tükenme ve fırsat maliyetinin ağır bastığı noktada konumlanır. Bu kişinin karşılaştığı durum, klasik bir depresyon tanımından öte, sınırlı kaynaklarla verilen seçimlerin artan maliyeti ve azalan toplam fayda eğrisine denk düşer. Ekonomi perspektifinden…

Buray Ne Burcu? Felsefi Bir Düşünce Denemesi Bir sabah, hayatın akışında yol alırken, bir soru insanın zihnini sardı: “Ben kimim?” Bu basit ama derin soru, her birimizi farklı bakış açılarına yönlendiren, bir tür felsefi başlangıç noktasıdır. İnsan, varlığını, kimliğini, amaçlarını anlamaya çalışırken, kendi varoluşunu sorgulayan bir arayışa girer. Bu noktada belki de şu soru gelip geçer akıldan: “Gerçekten kim olduğumuzu nasıl bilebiliriz?” Bu, hem bireysel hem de toplumsal kimlikler üzerine düşündüren bir sorudur. İşte tam bu noktada, birinin doğum tarihi üzerinden yapılan bir çıkarım, Buray’ın burcunun ne olduğuna dair bir soru gündeme gelir. Ancak, bu soru sadece bir astrolojik bilgi…

Bileşik Formülü Nasıl Hesaplanır? Bir Sosyolojik Bakış Açısıyla Hayat, kimi zaman karmaşık formüllerle şekillenir. Bizler, her bir atomun ve molekülün bir araya gelerek oluşturduğu bileşiklere benzer şekilde, toplum içinde birbirimizi şekillendiren ve etkileşime giren sosyal yapılar içinde var oluruz. Tıpkı kimyadaki bileşik formülleri hesaplamak gibi, toplumsal ilişkiler de çeşitli öğelerin birleşiminden doğar ve bu öğeler birbirleriyle etkileşir. İnsanın yaşamı, toplumsal normlar, kültürel pratikler, cinsiyet rolleri ve güç ilişkilerinin belirlediği karmaşık bir yapıdır. Sosyolojik bir bakış açısıyla, toplumda var olan her birey ve grup, bir şekilde bu toplumsal “bileşiğin” içinde yer alır. Bileşik formülleri anlamak için önce temel kavramları tanımlamak, sonra…

İmge Nedir? Kültürlerin Derinliklerine Yolculuk Kültürlerin çeşitliliği, insanların dünyayı nasıl algıladığını, anlamlandırdığını ve yaşadığını anlamada en güçlü anahtarlardan biridir. Bir antropolog olarak, her bir toplumun kendine özgü ritüelleri, sembolleri ve toplumsal yapıları üzerine düşündüğümde, bu çeşitliliği anlamlandırmanın en etkili yollarından birinin, imgeler üzerinden hareket etmek olduğunu fark ediyorum. İmge, insanlık tarihinin derinliklerine uzanan bir kavram olarak, sadece görsel bir temsil değil, aynı zamanda toplumsal kimliklerin, inançların ve kültürel yapılarının bir yansımasıdır. İmge ve Kültürün Birlikteliği İmge, kelime anlamı olarak, bir şeyi zihinde canlandıran veya bir nesnenin, kişinin veya olayın görsel, işitsel ya da sembolik temsilidir. Ancak bu tanım, imgenin kültürel…

Özkaynaklar Eksi Olabilir Mi? Pedagojik Bir Bakış Eğitim, hayatın her alanında karşımıza çıkan bir kavramdır. Gündelik yaşamın her anında bir şeyler öğreniyor ve öğretirken, sürekli bir dönüşüm sürecinin içinde yer alıyoruz. Eğitim, sadece bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda insanın potansiyelini ortaya çıkarma, anlam arayışı ve toplumsal yapıyı dönüştürme sürecidir. Bu sürecin en temel unsurlarından biri ise, öğrenmenin gücüdür. Öğrenmek, sadece bir beceri kazanma değil, bireyin ve toplumun şekillenmesidir. Ancak, bu süreç her zaman lineer bir ilerleyiş göstermez. Öğrenme, bazen zorluklarla karşılaşır, bazen ise kayıplar yaşanır. Bu bağlamda, “özkaynaklar eksi olabilir mi?” sorusu, eğitimdeki zorlukları, kaynakların ve fırsatların eşit dağılımını…

Tasavvufta Gölge Nedir? Küresel ve Yerel Bir Bakış Bursa’da yaşayan biri olarak, hem Türkiye’yi hem de dünyayı takip etmek benim için sürekli bir merak ve keşif meselesi. Gündelik hayatımızda tasavvuf gibi derin felsefi konulara çok fazla yer yok gibi görünse de, aslında bu gibi konuların ne kadar çok kültürel zenginlik taşıdığını fark etmek, hem yerelde hem de küresel ölçekte insanları daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. Tasavvufun öğretilerine dair pek çok kavram var ama bu yazıda bir tanesine odaklanmak istiyorum: Tasavvufta gölge nedir? Bursa gibi tarihi ve kültürel zenginliği olan bir şehirde büyümek, bu soruyu sormamı çok anlamlı kılıyor. Her bir…

Kültürler, insanların hayatlarını biçimlendiren, onları bir arada tutan ve anlam arayışlarını şekillendiren dinamik sistemlerdir. Her kültür, bireylerin kimliklerini inşa etmelerinde, sosyal yapılar oluştururken ve dünyayı anlamlandırırken farklı araçlar ve pratikler kullanır. Bir toplumun normlarını, değerlerini ve geleneklerini öğrenmek, bireylerin bu dünyada nasıl var olduklarını anlamamıza yardımcı olur. Ancak bazen, kültürlerin gizli öğeleri, göz ardı edilen roller veya alt düzeydeki figürler, başlıca unsurlardan çok daha fazla anlam taşır. Bu yazı, kültürlerin içindeki bu görünmeyen figürleri, “yan cast oyuncu” kavramı üzerinden antropolojik bir bakış açısıyla keşfetmeye davet ediyor. “Yan cast oyuncu” terimi, tiyatro ve sinemada bir ana karakterin etrafındaki destekleyici, fakat genellikle…

Urgency Nedir? Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimini Anlamak Bir toplumu anlamaya çalışırken, bazen sadece olayları gözlemlemek yetmez. Olayların arkasındaki derin toplumsal dinamiklere, kültürel kodlara ve normlara bakmak gerekir. Urgency, yani aciliyet duygusu, bu dinamiklerden biridir ve toplumsal yapılar ile bireyler arasındaki etkileşimi anlamamıza yardımcı olabilir. Aciliyet, bir bireyin veya toplumun anlık, hızlı ve çözüm gerektiren bir durumda gösterdiği tepkileri içerir. Ancak bu duygu ve tepki biçimi, sadece bireysel bir deneyim değil, aynı zamanda toplumsal olarak şekillenen bir olgudur. Bugün, aciliyetin toplumsal yapıdaki yeri ve cinsiyetle nasıl ilişkili olduğu üzerinde duracağız. Erkeklerin yapısal işlevlere, kadınların ise ilişkisel bağlara odaklanması gibi cinsiyet…